บันทึกการสอน 31/10/2555

ห้อง ม.4/4    1  คาบ สอนเรื่อง  เลือด  องค์ประกอบของเลือด   และการแข็งตัวของเลือด

เลือด (blood) เป็นของเหลวชนิดหนึ่งในร่างกาย ประกอบด้วย น้ำเลือด เกล็ดเลือด เซลล์เม็ดเลือดแดง เซลล์เม็ดเลือดขาว ร่างกายเรามีเลือดอยู่ประมาณ 5 ลิตรหรือคิดเทียบกับน้ำหนักตัวเท่ากับร้อยละ 7-8 ของน้ำหนักตัว 

ส่วนประกอบของเลือด

เมื่อนำเลือดไปปั่นเหวี่ยงเพื่อทำการแยกชั้น จะพบส่วนประกอบของเลือดต่างๆดังนี้

  • น้ำเลือด (พลาสมา)

น้ำเลือด หรือ พลาสมา เป็นส่วนประกอบส่วนใหญ่มีอยู่ร้อยละ 55 ของเลือดทั้งหมดมีสภาวะเป็นเบส ค่าph 7.4 ประกอบด้วย น้ำ 91% สารอื่นๆ เช่น โปรตีน 7% วิตามิน เกลือแร่ เอ็นไซม์ ฮอร์โมน ก๊าซ 2% (ทำหน้าที่ลำเลียงเอมไซม์ ฮอร์โมน แก๊ส แร่ธาตุ วิตามิน และสารอาหารประเภทต่างๆ ที่ผ่านการย่อยมาแล้วไปให้เซลล์และรับของเสียจากเซลล์ส่งไปกำจัดออกนอกร่างกาย)

  • เม็ดเลือด

เม็ดเลือดแดง (มีอายุ110-120วัน) ถูกสร้างมาจากไขกระดูก ตับ ม้าม
เม็ดเลือดขาว (มีอายุ 7-14วัน) โตกว่าเม็ดเลือดแดง มีหน้าที่ทำลายเชื้อโรค เม็ดเลือดขาวโดนทำลายโดย เชื้อโรค 80% ไขกระดูก และ ม้าม ร่างกายคนมีเม็ดเลือดขาว 5000-10000เซลล์/เลือด 1ml แบ่งเป็น 2 ชนิด ได้แก่
1.ฟาโกไซต์ (phagocyte) มีวิธีการทำลายเชื้อโรคเรียกว่า “ฟาโกไซโตซีส” (Phagocytosis)
2.ลิมโฟไซต์ (lymphocyte) สร้าง “แอนติบอดี้” (Antibody) เพื่อต่อต้านเชื้อโรค

  • เกล็ดเลือด
    เกล็ดเลือด ไม่ใช่เชลล์ แต่เป้นชิ้นส่วนของเซลล์ รูปร่างไม่แน่นอน มีขนาดเล็ก ไม่มีนิวเคลียส มีอายุประมาณ3-4 วัน ถูกสร้างมาจากไขกระดูก มีปริมาณประมาณ 150,000-300,000 ชิ้น/เลือด 1 ลูกบาสก์เซนติเมตร นอกจากนี้เกล็ดเลือดจะหลั่งสารเคมี (ไฟบริน) ช่วยให้เลือดแข็งตัวเมื่อเกิดบาดแผล

การแข็งตัวของเลือด(Blood coagulation หรือBlood clotting)

               เมื่อเนื้อเยื่อได้รับอันตรายและหลอดเลือดมีการฉีกขาด เลือดจะมีการแข็งตัวเพื่ออุดเส้นเลือดเป็นการป้องกันไม่ให้สูญเสียเลือดจากร่างกาย กลไกของการแข็งตัวของเลือดมี 3 ระยะ คือ
ระยะที่ 1 เกิด Thromboplastin ขึ้น ซึ่งได้มาจากการที่เมื่อมีเลือดออกจากเส้นเลือด เลือดไหลผ่านเนื้อเยื่อต่าง ๆ ซึ่งมีเกล็ดสะสมอยู่ เกล็ดเลือดจะทำปฏิกิริยากับ แคลเซี่ยม และโปรตีนในเลือด ทำให้เกิด Plasma thromboplastin
ระยะที่ 2 Thormboplastin ทำให้ Prothrombin (ที่ได้มาจากตับโดยมี Vitamin K เป็นตัวสำคัญในการผลิต) เปลี่ยนเป็น Thrombin
ระยะที่ 3 Thromboplastin ไปย่อยอณูของไฟบริโนเจน ( Fibrinogen) ซึ่งเป็นโปรตีนใน Plasma ให้แตกออกเป็น fibrin เป็นเส้นใยเล็ก ๆ ซึ่งเป็นที่ยึดเกาะของเม็ดเลือดแดง ทำให้เกิดเลือดแข็งเป็นลิ่มเลือด

สาเหตุที่ทำให้เลือดแข็งตัวยาก
1. มีปริมาณของเกล็ดเลือด (Platelets) น้อยกว่าปกติที่เรียกว่า Thrombocytopenia คือมีจำนวนน้อยกว่า 100,000 /ลบ . มม.
2. สารกันเลือดแข็งต่าง ๆ เช่น antithrombin, antiprothrombin และเฮพาริน ซึ่งมีอยู่ในเนื้อเยื่อและเลือดที่ไหลเวียนเพื่อป้องกันไม่ให้เลือดแข็งตัว
3. การขาด Vitamin K ทำให้ตับไม่สามารถผลิต Prothrombin ได้อย่างเพียงพอซึ่งอาจทำให้เลือดแข็งตัวช้า
4. Fibrinolytic system เป็นระบบที่คอยละลาย Fibrin ซึ่งเชื่อกันว่าเกิดขึ้นที่ผนังของหลอดเลือดตลอดเวลา และเป็นระบบเดียวกันที่ทำให้ลิ่มเลือดละลาย

           ฮีโมฟีเลีย (Hemophilia) เป็นกลุ่มของโรคที่มีอาการเลือดออกง่ายและหยุดยากที่เป็นมาตั้งแต่กำเนิดพบเป็นเพศชายเกือบทั้งหมด ถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ มี 3 ชนิด (type) ที่พบได้บ่อยที่สุดในประเทศไทย คือ Classicals hemophilia หรือ Hemophilia A มีการขาด Anti – hemophilic globulin

ผลการสอนนักเรียนม.4/4 มีความตั้งใจเรียนดีมาก : ♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥

ห้อง 4/2 สอนเรื่องเดียวกัน  ให้ทำแบบฝึกหัด  และให้ดูวีดีโอ  เนื่องจากมี 2 คาบ
นักเรียนส่วนใหญ่สติแตกกระจาย  จึงนัดสอบอาทิตย์หน้าวันจันทร์

ระบบไหลเวียนโลหิต

ผลการสอนนักเรียนม.4/2 มีความตั้งใจเรียนน้อย  +ชอบคุย : ♥♥

เกี่ยวกับ Sipsang's Blog

BIOLOGY EDUCATIONAL WEBSITE FOR ALL THAI STUDENTS
ข้อความนี้ถูกเขียนใน Uncategorized คั่นหน้า ลิงก์ถาวร

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s